Vừa qua (20/10/2026), tại Gia Lai, Ban Quản lý Dự án “Sáng kiến Hệ sinh thái Thị trường cho Nông dân tỉnh Gia Lai - Pha 2” (GLIMER2) đã công bố tổng kết mô hình trình diễn canh tác lúa thông minh ứng dụng kỹ thuật sạ cụm kết hợp vùi phân (CSFDP) vụ Mùa năm 2026. Kết quả thực tế ghi nhận hiệu quả “kép” vô cùng ấn tượng: giúp nông dân tiết kiệm gần 40% lượng giống, giảm gần 29% lượng phân bón, tăng năng suất bình quân 15,1% và đặc biệt giúp lợi nhuận tăng vọt thêm gần 7 triệu đồng/ha (cao hơn gấp 2,3 lần so với canh tác truyền thống).

Hội thảo tổng kết mô hình trình diễn canh tác lúa ứng dụng kỹ thuật sạ cụm kết hợp vùi phân thuộc Dự án GLIMER2, tổ chức tại xã Ia Pa, tỉnh Gia Lai.

Giải pháp canh tác lúa thông minh thích ứng biến đổi khí hậu tại Gia Lai

Trước thách thức của biến đổi khí hậu, hạn hán kéo dài và tập quán gieo sạ dày, sử dụng nhiều vào phân đơn làm gia tăng chi phí đầu vào tại khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai; Dự án GLIMER2 (giai đoạn 2026 – 2029) đã đưa kỹ thuật sạ cụm kết hợp vùi phân (CSFDP) vào đồng ruộng. Chương trình được thực hiện dưới sự hợp tác giữa Tổ chức International Development Enterprises (iDE), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai (Trung tâm Khuyến nông Gia Lai), Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền và Công ty TNHH TMDV Sài Gòn Kim Hồng.

Trong vụ Mùa 2026, mô hình được triển khai tại 20 hộ nông dân thuộc 6 xã, phường trọng điểm trồng lúa của tỉnh Gia Lai gồm: xã Pờ Tó, xã Ia Pa, xã Ia Tul, xã Ia Sao, xã Ia Rbol và phường Ayun Pa.

Giới thiệu tổng quan Dự án GLIMER2 (giai đoạn 2026 – 2029) và mô hình trình diễn vụ Mùa 2026 với 20 hộ dân tham gia tại 6 xã, phường của tỉnh Gia Lai.

Điểm chính của mô hình là sự kết hợp đồng bộ giữa cơ giới hóa và dinh dưỡng chuyên dùng:

- Về kỹ thuật gieo sạ: Sử dụng máy sạ cụm với khoảng cách cố định (hàng cách hàng 20 – 22 cm, cụm cách cụm 14 – 16 cm), đồng thời tự động vùi phân sâu dưới đất 4 – 5 cm ngay cạnh cụm hạt.

- Về giải pháp dinh dưỡng: Sử dụng bộ đôi phân bón chuyên dùng Đầu Trâu BIO Lúa 1 và Đầu Trâu BIO Lúa 2 của Công ty CP Phân bón Bình Điền thay thế cho tập quán bón phân đơn truyền thống. Việc vùi sâu phân bón Đầu Trâu ngay khi gieo sạ giúp hạn chế tối đa thất thoát dinh dưỡng do rửa trôi hay bay hơi và giúp cây lúa hấp thụ triệt để dinh dưỡng ngay từ đầu vụ.

Ruộng lúa trình diễn kỹ thuật sạ cụm kết hợp vùi phân, sử dụng bộ đôi phân bón chuyên dùng Đầu Trâu Bio Lúa 1 và Đầu Trâu Bio lúa 2.

Những con số “biết nói” khẳng định tính hiệu quả của chương trình

Kết quả của vụ Mùa 2026 trên các giống lúa phổ biến tại địa phương (TH6, MT10, LH12, OM16, OM468, Nếp) đã chứng minh tính hiệu quả toàn diện của mô hình so với ruộng đối chứng canh tác theo tập quán cũ:

1. Giảm mạnh chi phí vật tư và công chăm sóc

- Tiết kiệm gần 40% lượng giống: Lượng giống gieo sạ trung bình trong mô hình sử dụng 12,2 kg/sào (1.000 m²), giảm 7,8 kg/sào so với ruộng đối chứng, giúp tiết kiệm ngay 179.400 đồng/sào tiền giống.

- Giảm gần 29% lượng phân bón và giảm số lần bón: Việc sử dụng bộ sản phẩm chuyên dùng Đầu Trâu BIO Lúa 1 & BIO Lúa 2 kết hợp vùi phân giúp lượng phân bón giảm chỉ còn 40,4 kg/sào (so với 56,7 kg/sào phân NPK ở ruộng đối chứng). Đặc biệt, số lần bón phân trong vụ rút gọn từ 3 lần xuống chỉ còn 2 lần, vừa tiết kiệm chi phí vật tư phân bón vừa giảm 1/3 chi phí công lao động bón phân và giải phóng sức lao động cho bà con.

2. Cây lúa khỏe, ruộng thông thoáng, trổ bông đồng loạt

Nhờ mật độ sạ hợp lý và bón phân cân đối, ruộng lúa mô hình thông thoáng, cây lúa hấp thụ ánh sáng tốt và hạn chế sâu bệnh, đổ ngã. Cây lúa cứng cáp, đẻ nhánh khỏe và tập trung với tỷ lệ dảnh hữu hiệu đạt cao (trung bình 4 – 5 dảnh hữu hiệu/cụm), khắc phục hoàn toàn tình trạng lúa mọc dày đặc, nhiều dảnh vô hiệu và trổ bông lác đác ở ruộng đối chứng. Lúa trổ bông đồng loạt thuận lợi khi thu hoạch tập trung bằng cơ giới.

Cán bộ kỹ thuật Công ty CP Phân bón Bình Điền cùng bà con kiểm tra cây lúa tại ruộng mô hình: cây cứng cáp, đẻ nhánh khỏe, trổ bông đồng loạt.

3. Năng suất tăng bình quân 15,1%, có hộ tăng đột phá gần 40%

- 90% số hộ tham gia mô hình (18/20 hộ) ghi nhận năng suất tăng cao so với ruộng đối chứng.

- Năng suất bình quân toàn mô hình đạt 715,8 kg/sào (tương đương 7,16 tấn/ha), cao hơn ruộng đối chứng trung bình 89 kg/sào (890 kg/ha), tương ứng mức tăng +15,1%.

- Nhiều hộ nông dân ghi nhận mức tăng năng suất đột phá từ 27% đến 39,2%, tiêu biểu như:

+ Hộ ông Ksor Grêk (xã Ia Rbol): Đạt 802 kg/sào, tăng 226 kg/sào (+39,2%).

+ Hộ bà Nay H’ Pian (xã Ia Rbol): Đạt 785 kg/sào, tăng 221 kg/sào (+39,2%).

4. Lợi nhuận tăng nhờ “tác động kép”:

Tính trên mỗi sào canh tác (1.000 m²), mô hình mang về lợi nhuận 1.206.460 đồng, cao hơn gấp 2,3 lần so với mức 513.860 đồng/sào của phương pháp truyền thống. Quy đổi trên mỗi hecta, nông dân áp dụng quy trình sạ cụm kết hợp vùi phân Đầu Trâu thu lợi nhuận tăng thêm 6.926.000 đồng/ha.

Báo cáo kết quả các mô hình trình diễn sử dụng bộ sản phẩm Đầu Trâu BIO thuộc Dự án GLIMER2 tại hội thảo.

Hướng tới nhân rộng bền vững cho 3.000 hộ nông dân Gia Lai

Đánh giá về kết quả vụ Mùa 2026, Ban Quản lý Dự án GLIMER2 và Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai khẳng định kỹ thuật sạ cụm kết hợp vùi phân cùng bộ sản phẩm Đầu Trâu BIO Lúa 1, Đầu Trâu BIO Lúa 2 là giải pháp kỹ thuật mang lại hiệu quả cao và hoàn toàn khả thi để nhân rộng. Đặc biệt, dự án được triển khai theo hướng tiếp cận thị trường bền vững: không bao cấp, thụ động mà xây dựng năng lực canh tác cho nông dân và phát triển mạng lưới cung ứng vật tư – dịch vụ cơ giới hóa ngay tại địa phương.

Trong các vụ sản xuất tiếp theo, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng Tổ chức iDE và ngành Nông nghiệp tỉnh Gia Lai đẩy mạnh công tác tập huấn kỹ thuật, mở rộng mạng lưới cung ứng các dòng phân bón Đầu Trâu chuyên dùng chất lượng cao phù hợp cho phương pháp bón vùi sâu, hướng tới mục tiêu giúp 3.000 hộ trồng lúa tại vùng dự án tăng năng suất từ 15 – 20%, góp phần xây dựng nền nông nghiệp Gia Lai xanh, hiện đại và phát thải thấp.

Công ty CP Phân bón Bình Điền tặng quà bà con nông dân và đại biểu tham dự hội thảo.

Digital Marketing BFC